Metoder og modeller for utvikling av gode knutepunkter

Publisert av:
ROM Eiendom med støtte fra Transnova
Utgivingsår:
2014

Kort om publikasjonen

Rapporten samanfattar og drøftar erfaringar frå vellukka knutepunkts-prosjekt. Sentrale spørsmål har vore kvifor nokre prosjekt lukkast, medan andre aldri vert realiserte. Og dessutan korleis få til meir effektive planprosessar og samstundes ivareta dei gode knutepunktløysingane.

Følgjande metode er lagt til grunn for prosjektgjennomføringa:

  1. Gjennom case-studiar analysere kvifor nokre prosjekt lukkast og andre ikkje.
  2. Saman med ROMs prosjektleiarar prøve å finne fram til tilrådde modellar for
    gjennomføring av knutepunkts-prosjekt.
  3. Prøve ut tilrådd modell på eitt til to knutepunkt i Kristiansandsregionen.

Denne rapporten svarar på punkt 1 og 2. Hovudfokuset i rapporten er samspelet mellom utbyggjarar, grunneigarar og det offentlege.

Oversikt over hovudfunn

  • Det er essensielt å finne ein samarbeidsmodell som bidrar til at alle partar får eit mest mogleg heilskapleg syn på knutepunkts-utviklinga. Alle må ha forståing for at ein kan kome til å måtte inngå kompromiss og at det må vere ein balanse mellom arealforbruk til infrastruktur og byutvikling og ein balanse mellom kostnadar og finansieringsmoglegheiter.

  • Dersom det er mange grunneigarar i/ved eit knutepunkt, kan planlegginga verte svært krevjande og risikoen for konfliktar og sub-optimalisering er stor. I slike tilfelle kan det
    vere avgjerande at ein klarar å samle grunneigarane slik at desse får ei felles interesse i å lukkast. Dersom grunneigarane står saman, oppnår ein større gjennomføringskraft, betre prosjekt og større lønsemd.

  • Eit samarbeid mellom grunneigarane (to eller mange) kan organiserast gjennom ein samarbeidsavtale der mål og prinsipp for kostnadsdeling osv. vert avklart. Men den mest slagkraftige organisasjonsforma er i mange tilfelle eit felles aksjeselskap (SPS).

  • Ved store transformasjonsprosjekt med mange grunneigarar, kan det vere for ambisiøst å få til ein felles utbyggingsavtale med alle grunneigarane og utbyggarar. I ein slik situasjon kan områdemodellar nyttast. Basert på ein områdeplan kan kommunen gå i dialog med utbyggarar og grunneigarar for å verte einige om nokre prinsipp for finansiering av infrastruktur.

  • Ein overordna knutepunktstrategi bør verte forankra i kommuneplanen. Vidare bør kommunane vere pådrivar for utarbeiding av planar for knutepunkta og områda omkring. Kommunane bør då samarbeide med fylkeskommunen, Jernbaneverket, Statens vegvesen, ROM Eiendom og eventuelt andre grunneigarar om planlegginga.

  • I knutepunktprosjekt er det ofte behov for at kommunane nyttar investeringsmidlar i samarbeid med andre offentlege eller private aktørar. Kommunane bør også aktivt lokalisere eigne verksemder slik at desse støttar opp om knutepunkta. Samstundes bør kommunane seie nei til utvikling av omfattande service, store kontorarbeidsplassar og detaljhandel uavhengig av knutepunktstrukturen.

Lenke til meir informasjon

Les heile rapporten